Czy moje dziecko potrzebuje psychologa?

Rodzice korzystają z pomocy lekarza gdy dziecko jest chore lub źle się czuję. Jest to naturalnym odruchem. Opiekunowie dbając o swoją pociechę chcą dowiedzieć się co się dzieje i jak mogą dziecku pomóc. Choć zawód psychologa- terapeuty jest coraz bardziej oswajany w społeczeństwie, wielu rodziców ma obawy przed wizytą z dzieckiem gdy ma ono trudności związane z zachowaniem czy emocjami.

Obawy rodziców

Obawy rodziców z jakimi się spotkałam to lęk przed stygmatyzacją dziecka. Jeśli psycholog zdiagnozuje „coś” u dziecka,  już zawsze będzie postrzegane przez pryzmat tej diagnozy. Strach przed poczuciem, że nasze dziecko jest „inne”, chore. Kiedy rodzice pojawiają się w gabinecie mówią również o lęku przed samą wiedzą – boją się, że usłyszą coś co wpłynie na codzienność i dalsze życie rodzinne. Zdarza się również, że rodzice mają trudność w podjęciu decyzji o wizycie ze względu na ocenę społeczną - „co ludzie powiedzą”. Choć coraz rzadziej wciąż zdarzają się sytuacje, w których pojawia się utożsamianie spotkania z psychologiem jako przyznania się nie tylko do problemu, a do obłędu – „moje dziecko nie jest wariatem, nie potrzebuje psychologa”, „moje dziecko jest normalne”. Wszystkie te obawy oraz te niewymienione najczęściej są spowodowane tym, że jest to nowa sytuacja. Nie ma w tych obawach nic złego. W takiej sytuacji warto zacząć od research’u, poczytać o możliwościach i specjalistach w okolicy, zasięgnąć opinii u innych rodziców, którzy mają takie doświadczenie za sobą – zarówno wśród rodziny lub znajomych, jak również w internecie na grupach dla rodziców. Zadzwonić by zasięgnąć informacji w poradni lub najpierw samodzielnie spotkać się z psychologiem by dowiedzieć się co może się wydarzyć, jak będzie przebiegać takie spotkanie z dzieckiem, czy jak się przygotować na wizytę (w zależności od tego z jakiego powodu dziecko udaje się na spotkanie, może przydać się zeszyt dziecka, prace plastyczne).

Gdzie udać się z dzieckiem?

W zależności od sytuacji i tego co dzieje się z dzieckiem rodzice mają różne możliwości wyboru, tak jak w przypadku lekarzy mamy różne specjalizacje. W sytuacji trudności szkolnych: z koncentracją uwagi, skupieniem, pamięcią, nadpobudliwością najczęściej wybieraną opcją, a czasem sugestią szkoły jest wizyta w poradni psychologiczno – pedagogicznej. Dziecko w trakcie takiego spotkania – zależnie od wieku – przez zabawę i wykonywanie zadań jest diagnozowane. Nie należy tego rozumieć tylko jako poszukiwanie zaburzeń, ale również jako wykluczenie ich. Wizyta w poradni wcale nie oznacza, że dziecko wyjdzie z niej z orzeczeniem o zaburzeniu, warto jednak sprawdzić z czym się boryka. Wartością takiego spotkania jest otrzymanie wskazówek do pracy zarówno w domu jak i w szkole, dzięki czemu dziecko ma szansę przy pomocy rodziców czy szkoły poradzić sobie z trudnościami. W sytuacji gdy dziecko ma trudności z emocjami, lękiem, po znaczących trudnych wydarzeniach, nadmierną agresją, warto zacząć od spotkania indywidualnego – rodzica z dzieckiem i psychologiem. W trakcie spotkania mogą zadać wszelkie pytania, rozwiać wątpliwości, a przed wszystkim po rozmowie z rodzicami i z dzieckiem psycholog będzie wstanie pokierować dalej lub dać wskazówki do pracy z dzieckiem. W zależności od sytuacji czy trudności może to być: sugestia podjęcie diagnozy w poradni zdrowia psychicznego lub innej poradni diagnostycznej,  zajęcia grupowe dla dziecka takie jak Trening Umiejętności Społecznych, Trening Zastępowania Agresji, czy spotkania dla rodziców jak Warsztaty Umiejętności Wychowawczych. Wachlarz propozycji jest naprawdę obszerny dlatego warto podjąć rozmowę by ułatwić funkcjonowanie dziecku. Dla wielu rodziców ważną informacja jest, że psycholog nie może nakazać im czy zmusić do wyboru jakiejkolwiek alternatywy, poza sytuacją zagrożenia życia – gdzie wszyscy jesteśmy zobowiązani do podjęcia określonych działań, dalsze decyzje o kontynuowaniu spotkań indywidualnych, podjęciu diagnozy czy udziału w warsztatach są kwestią indywidualną rodziców.

Co powiedzieć dziecku przed wizytą u psychologa?

Najlepiej prawdę, dzieci bardzo często zdają sobie sprawę ze swoich trudności. Same odczuwają dyskomfort i chęć zmiany sytuacji. Warto w odpowiedni sposób dla wieku wytłumaczyć kim jest psycholog i czym się zajmuje. Opowiedzieć jak będzie wyglądać spotkanie. Porozmawiać i dowiedzieć się jakie jest nastawienie dziecka do takiego spotkania, by w razie potrzeby rozwiać jego obawy, czy obalić funkcjonujące mit lub błędne informacje, które mogą usłyszeć w szkole od rówieśników. Starsze dzieci przyprowadzane przez rodziców jako do lekarza czy bez informacji gdzie dziecko jedzie, często reagują złością, gniewem, co może się przekładać na zamknięcie dziecka – nastolatka na rozmowę z psychologiem dzięki czemu spotkanie może być nie tylko bardzo trudne, ale również może nie przynieść zamierzonych efektów.

Spotkanie z psychologiem to nie wyrok ani przyczepienie łatki. Warto by kierując się dobrem dziecka, tak samo jak w przypadku dolegliwości fizycznych – szukać lekarza, tak i w przypadku trudności psychicznych – emocjonalnych, poznawczych, behawioralnych szukać pomocy, wsparcia i opieki u psychologa. Dając tym samym dziecku szansę na pozbycie się, zmniejszenie trudnych odczuć.