Najsłabsze ogniwo w łańcuchu pokarmowym

Po ziemniaku drepcze stonka, którą zje bażant, schwytany wkrótce potem przez lisa. Te zależności pokarmowe to natuarlna kolei rzeczy. My również jesteśmy kolejnym ogniwem szeregu organizmów, w którym każda poprzedzająca je grupa stanowi pożywiennie dla następnej. Szereg ten nazywamy łańcuchem troficznym czyli pokarmowym.

Orgnizmy współtworzące łańcuchy pokarmowe wiążą ze sobą trzy podstawowe grupy, do których należą: producenci, konsumenci i destruenci. Dzięki zależnościom pokarmowym w poszczególnych biocenozach możliwy jest obieg materii i przepływ energii. 

                                                                                    Łańcuchy troficzne wraz z zależnościami pokarmowymi tworzą sieci pokarmowe                                                               [Źródło: zadane.pl]

System ekologiczny będzie funkcjonował tak długo, jak długo stale zasilać go będzie energia zewnętrzna, w tym wypadku Słońce. Podczas gdy większość energii jest rozpraszana w postaci ciepła, zaledwie znikomą jej część magazynują organizmy w powstającej biomasie. Producenci, a więc rośliny zielone z pobranych związków nieorganicznych budują materię organiczną, która z kolei stanowi pożywienie dla konsumentów I rzędu (zwierząt roślinożernych). Kolejni konsumenci to zwierzęta mięsożerne i drapieżcy. Na każdym poziomie troficznym część materii organicznej jest rozkładana do związków mineralnych w procesie oddychania i przedostaje się do otoczenia. Ostatnie ogniwo, a więc destruenci rozkładają materię organiczną znajdującą się w odchodach oraz szczątkach roślinnych i zwierzęcych, która trafia do środowiska nieożywionego. Za jakiś czas i ta rozłożona do postaci prostej materia zostanie pobrana przez kolejne rośliny, by trafić do następnych poziomów troficznych i powtórzyć cykl. Wszak w przyrodzie nic nie ginie. 

Przez każde ogniwo łańcucha pokarmowego przepływa energia. Jak to się dzieje? Energia słoneczna pobierana przez producentów (rośliny) jest przekształcana w inny rodzaj energii (energię wiązań chemicznych) i w tej postaci jest kumulowana w związkach organicznych roślin. Przekształcona energia może być wykorzystywana przez producentów do rozwoju i wzrostu, jednak jej część jest tracona bezpowrotnie, podczas zużywania jej na ciepło lub aktywność własną. Wniosek? Skoro dane ogniwo traci część energii, kolejny organizm w szeregu dostanie jej mniej. Jak widzimy przepływowi energii w łańcuchu troficznym towarzyszą jej straty. Jest to na tyle istotne, że energia ta jest potrzebna organizmom do produkcji biomasy. Czy zostanie wystarczająco energii dla tego ostatniego ogniwa? 

Ilość energii, jaką otrzyma ostatnie ogniwo w łańcuchu troficznym uzależniona jest zarówno od łącznej liczby organizmów w szeregu oraz od proporcji drapieżników do ofiar. Z 1000 kcal, z których korzystają producenci zaledwie kilka kcal (1 - 8 kcal) jest dostępnych konsumentom II rzędu. Oznacza to, że kolejne poziomy troficzne otrzymują tych kalorii jeszcze mniej i w związku z tym organizmy należące do ostatnich poziomów troficznych występują najrzadziej. Mimo tych niedoborów energii konsumenci wyższych rzędów niespecjalnie przypominają nam przysłowiowe "najsłabsze ogniwo".

 

Bibliografia:

[1]http://sciaga.pl/slowniki-tematyczne/2563/przeplyw-energii-i-obieg-materii/

[2]https://pl.wikipedia.org/wiki/Cykl_biogeochemiczny

[3]http://forum.liceum36.pl/viewtopic.php?t=1717&sid=84ab62ef77597bbd3803b44cc32d4f5d

[4]http://www.biologia.net.pl/ekologia/zaleznosci-pokarmowe-w-biocenozie-producenci-konsumenci-reducenci.html