Tradycje bożonarodzeniowe na świecie

Każdy kraj ma swoje tradycje bożonarodzeniowe, często zupełnie inaczej niż u nas, w Polsce.

Meksyk

Zwiastunem Świąt Bożego Narodzenia jest święto Matki Boskiej z Guadelupe w dniu 12.12.2019 r., a od 16 grudnia dzieci codziennie wykonują świąteczny pochód – Posadę. MA ona symbolizować czas, w jakim Maryja i Józef szukali dla siebie miejsca. Cała rodzina spędza ten czas razem, wychodzi po zakupy, odwiedza stragany z jedzeniem (tzw. „puestos”), dekoruje domy. Zawieszana jest w domach Piniata, mająca 7 końców, które symbolizują 7 grzechów głównych. Dzieci ze związanymi oczami, starają się ją rozwalić. Charakterystyczne dla Meksykanów jest robienie lampionów z papierowych brązowych torebek.

Argentyna

Kolacja wigilijna rozpoczyna się bardzo późno, bo około godziny 22-23. Nie ma czegoś takiego jak post. Odbywa się grill na powietrzu, na stole są sałatki, faszerowane pomidory, świąteczny chleb, indyk czy np. (w Północnych rejonach kraju) pieczona koza czy prosiak. Czas spędza się z rodziną, przyjaciółmi, sąsiadami. O północy wypuszczają w stronę nieba „pesos”, czyli fajerwerki lub lampiony, tak jak Meksykanie. Wówczas zaczynają się tańce, śpiewy, jedzenie słodkości. Na wsi gospodarze dzielą się opłatkiem ze zwierzętami.

Wielka Brytania

Wigilijny posiłek zaczyna się w południe w gronie rodzinnym. Obiad ten składa się z pieczonego indyka i " płonącego puddingu". Wieczorem w Wigilię angielskie dzieci wywieszają pończochy za drzwi, by kolejnego dnia  odnaleźć je wypełnione prezentami. W Wielkiej Brytanii narodził się zwyczaj pocałunków pod jemiołą wiszącą u sufitu. Taki pocałunek ma przynieść szczęście i spełnienie życzeń. Londyn jest też ojczyzną pierwszych  kartek z życzeniami. W 1846 roku Jon Horsley z Anglii zaprojektował  pierwszą kartkę świąteczną z napisem "Wesołych Świąt Bożego Narodzenia i szczęśliwego Nowego Roku".

Etiopia

W tym kraju święta wypadają na 7 stycznia, ponieważ są obchodzone według kalendarza juliańskiego. Etiopczycy ubierają się w biel, zbierają się w cerkwi. Tradycyjna potrawą jest pikantny gulasz mięsny podany z lokalnym pieczywem o nazwie „indżera” wraz z miodowym napojem alkoholowym. Boże Narodzenie nazywa się w Etiopii „Genna” lub „Lidet”.

Hiszpania

Hiszpanie rozpoczynają świętowanie Bożego Narodzenia poprzez ceremonię tańca. Odbywa się ona w Sewilli w dniu 8 grudnia. Ludzie tańczą na ulicach miasta w rytm grzechotek, kastanietów, tamburynów. Później, w dniu 22  grudnia odbywa się wielka loteria świąteczna – El gordo. Jest to największa taka gra na świecie, w której można wygrać miliardy euro. Hiszpanie uwielbiają dobrze zjeść, kiedy tylko jest ku temu okazja (a czasem nawet i bez okazji). Wigilia nie jest postna, spożywa się m.in. jamon iberico, homary, krewetki, kalmary. Funkcję opłatka pełni turron, czyli coś w stylu czekolady czy nugatu, z miodem, migdałami i orzechami. Można ją kupić przez cały rok. Prezentami Hiszpanie obdarowują się dopiero w święto Trzech Króli – 6 stycznia. Prezenty przynoszą właśnie Trzej Królowie – Kacper, Melchior i Baltazar. Najważniejszym symbolem świąt jest szopka bożonarodzeniowa. W okresie Bożego Narodzenia przypada El dia de los Santos Inocentes – Dzień Świętych Niewiniątek. Jest to święto w stylu polskiego Prima Aprilis.

Australia

Tutaj święta obchodzone są w porze letniej. Uroczystości odbywają się zatem na powietrzu. To dobry czas na wspólne kolędowanie przy świecach zwane „Carols by Candlelight”. Nie gotuje się, raczej spędza się czas na surfowaniu, żeglowaniu i grillowaniu, ulice są ozdobione w bardzo bogaty sposób. Budowana jest szopka bożonarodzeniowa.

Włochy

Świętowanie we Włoszech odbywa się już od początku adwentu. Organizowane są jarmarki świąteczne, zabawy przy muzyce, pokazy fajerwerków. Bardziej popularne od ubierania choinki jest tu budowanie szopki bożonarodzeniowej. Na Placu Świętego Piotra w wigilijny wieczór jest odsłaniana tradycyjna szopka. Zwyczaj ten wprowadził Papież Jan Paweł II.

Francja

Obchody bożonarodzeniowe rozpoczynają się we Francji już od 5  grudnia. Dla nich wigilia jest wyjątkowym dniem. Tradycyjnym ciastem podawanym na święta przez Francuzów jest „Bucha de Noel” – ciasto przypominające pień drzewa.

Finlandia

Jak święta są obchodzone w ojczyźnie świętego Mikołaja? Boże Narodzenie rozpoczyna się w Finlandii już w dniu 21. grudnia, zaś kończy 6. stycznia, bądź nawet 13. stycznia. Po fińsku Boże Narodzenie to Joulu Ma ono związek z kozłem dożynkowym i na początku był nim kozioł przebrany za człowieka, a później człowiek przebrany w owczą skórę. Dla Finów najważniejszy jest oczywiście Mikołaj i darowanie prezentów. Popularne w Finlandii są napoje alkoholowe typowo bożonarodzeniowe: grzane wino (glogi), piwa z dodatkiem korzennych przypraw (lapin kulta, jouluolut). Typowe potrawy podawane wówczas na stole to szynka, zapiekana z warzyw o jadalnych korzeniach, sałatka z buraków, pierniki, placki śliwkowe w kształcie gwiazd. Oczywiście nie może obejść się w ten dzień bez wizyty w saunie. Mieszkańcy Finlandii opowiadają sobie także historię o koziołku Yule. O godzinie 12 w Boże Narodzenie w Turku ogłaszana jest Bożonarodzeniowa Deklaracja Pokoju.

Chiny

Tutaj święta Bożego Narodzenia nie obchodzi się tak uroczyście i hucznie jak w krajach zachodnich, ponieważ niewielu jest w kraju chrześcijan. Nie są to nawet dni wolne od pracy, choć Chińczycy ozdabiają swoje domy dla samego efektu i możliwości obdarowania się drogim prezentem. Święta w Chinach nazywa się Shengdan Jie, co oznacza Święta Czcigodnych Urodzin. Dzieci wierzą w swojego lokalnego Mikołaja, nazywanego Shengdan Laoren. Rodzina spotyka się w restauracji, a później bawią się w klubach.

Japonia

W tym kraju odsetek chrześcijan wynosi około 1,5 % społeczności, a 57 % społeczności nie wyznaje żadnej religii. Pomimo tego, świętują z entuzjazmem i radością razem z innymi już od połowy listopada. Japończycy obchodzą te święta na swój własny sposób. Dzieci mają dzień wolny od szkoły, pary obdarowują się prezentami – tak jak w Walentynki. Przyjęło się, że świętowanie tego dnia polega na jedzeniu kurczaka z fast fooda, na deser podawane jest ciasto biszkoptowe ze śmietaną i truskawkami. Często jest to dla Japończyków okazja do poprawienia swoich relacji z bliskimi.

Armenia

Kraje prawosławne obchodzą wszystkie święta 13  dni później niż kraje chrześcijańskie. Boże Narodzenie zatem obchodzą 6 stycznia. Na tydzień przed postem, wielu Armeńczyków nic nie je. W wieczór wigilijny, jedzenie rozpoczęte jest od zupy pszennej, jogurtów, ryżu, neviku czy ryb, desery zawierają dużą liczbę suszonych i orzechów. Boże Narodzenie jest traktowane jako święto religijne, dlatego według protestantów, nie powinno się zakłócać prezentami. Prezenty w Armenii dawane są w Sylwestra przez Mikołaja Gaghant Baba.

Stany Zjednoczone

Święta Bożego Narodzenia w USA są w zasadzie obchodzone w dniu 25 grudnia. Wigilii nie ma, 26.grudnia jest dniem pracującym. Amerykanie jednak z dużym wyprzedzeniem i zaangażowaniem przygotowują się do tych świąt. Ulice i domu są przystrojone światłami, dekoracjami, słyszy się kolędy, czuje się wszędzie choinki. Ważne jest tu dawanie sobie prezentów. Każdego roku piętrzą się one pod choinką, otwierane są o poranku przed świątecznym śniadaniem. W trakcie obiadu nie może zabraknąć całej rodziny, zarówno tej bliższej, jak i dalszej.

 

Bibliografia:

http://finlandia.2taj.net/

https://mazzi.wordpress.com/2007/11/14/gambatte-swieta/

https://hispanico.pl/boze-narodzenie-w-hiszpanii/

https://podroze.se.pl/aktualnosci/boze-narodzenie-2012-najciekawsze-zwyczaje-na-swie/2846/